Als onderdeel van het uit EFRE-middelen gefinancierde overstromingsbeschermingsproject in Brixen (sectie 5) werd in de Eisack een innovatieve afdichting van de rivierbodem gerealiseerd om het stadscentrum tegen overstromingen te beschermen en de riviercorridor te verbeteren.
Er zijn verschillende oorzaken voor stijgende waterstanden binnen het dwarsprofiel van de Eisack. Deze omvatten toenemende verstedelijking, hogere afvoeren bij hoogwater door gletsjersmelt, toenemende neerslagintensiteit, afnemende retentiegebieden en een uitputting van wateropnemende substraten (bijv. sneeuw of fijnkorrelige grond).
Hoge waterstanden in Brixen zorgen voor een dubbel overstromingsrisico: als de Eisack buiten zijn oevers treedt, wordt het stadscentrum direct overstroomd. Daarnaast wordt de stad bedreigd door een mogelijk stijgende grondwaterstand.
Drie maatregelen creëerden capaciteit voor een overstromingsgebeurtenis met een herhalingstijd van 1 op 100 jaar: de betonnen overstromingsmuur werd verhoogd, het rivierprofiel werd verbreed en de rivierbodem werd verdiept. Daardoor werd het sediment met lage doorlatendheid zodanig verminderd dat een scheiding tussen het waterpeil van de Eisack en het omringende grondwater niet meer kon worden gegarandeerd. Om de afdichting van de verdiept aangelegde rivierbodem te waarborgen, werden Bentofix® Green biologisch afbreekbare* bentonietmatten geïnstalleerd. Deze matten gebruiken bentonietpoeder als afdichtingsmiddel, terwijl de dragende en afdekkende geotextielen zijn vervaardigd uit biologisch afbreekbare* grondstoffen.
Een andere uitdaging was de strak geplande bouwvolgorde: de meeste werkzaamheden in de rivierbedding moesten worden uitgevoerd bij lage waterstanden tussen Nieuwjaar en Pasen. Alleen in deze periode was het mogelijk, zoals weergegeven in figuur 2, om de bouwwerkzaamheden telkens op één helft van het dwarsprofiel uit te voeren door middel van een tijdelijke dam in het midden van de rivier. Vervolgens wisselden het water voerende deel en het bouwterrein van zijde in de rivier. Onder andere de snelle en eenvoudige installatie van de biologisch afbreekbare* Naue Bentofix® Green bentonietmatten maakte het mogelijk om dit strakke schema aan te houden.
Biologisch afbreekbare* bentonietmatten zijn een effectieve en milieuvriendelijke oplossing voor tijdelijke basisafdichting in rivierbouwkundige projecten. Zij bouwen voort op de voordelen van conventionele bentonietmatten en voegen daar nog sterkere ecologische eigenschappen aan toe. Kortom, Bentofix® Green zorgt voor een betrouwbare hydraulische afdichting en een hoge efficiëntie in de uitvoering (eenvoudige handling, snelle installatie), zodat projecten aan milieunormen kunnen voldoen zonder concessies te doen aan de prestaties. Het gebruik ervan in het project in Brixen toont het potentieel van deze bouwmaterialen in de context van geïntegreerde overstromingsbeschermingsmaatregelen.
Wij willen van deze gelegenheid gebruikmaken om Fabio de Polo en Philipp Walder van de Civil Protection Agency of the Autonomous Province of Bolzano, Mountain Basins Functional Area, en Simon Berger van de University of Innsbruck te bedanken voor de uitstekende samenwerking bij dit project.
Bentofix® Green zorgt voor de afdichting van de verdiept aangelegde rivierbodem en helpt de scheiding tussen de rivier de Eisack en het omringende grondwater te behouden.
Nadat de geotextielcomponenten zijn afgebroken*, blijft de bentoniet in de rivierbodem achter en blijft deze het vereiste afdichtende effect leveren.
Eenvoudige handling en snelle plaatsing hielpen het projectteam de rivierbeddingwerken te voltooien binnen de beperkte bouwperiode met laagwater.
Nr. 01221
Hierdoor wordt de bentoniet ingekapseld tot een bentonietmat (GCL), wat een eenvoudige installatie mogelijk maakt. Het gebruik van afbreekbare grondstoffen voorkomt dat niet-afbreekbare polymeren in het riviersysteem terechtkomen (bijv. door bodemmateriaaltransport of hydraulische abrasie). Terwijl de vezels in de omgeving van de Eisack kunnen afbreken, blijft de bentoniet in de rivierbodem aanwezig en behoudt zij haar afdichtingsfunctie, ook nadat de geotextielen zijn afgebroken*.
